Sancties Rusland

Op 31 juli 2014 nam de Raad van de Europese Unie beperkende maatregelen ten aanzien van Rusland aan in de vorm van Besluit 2014/512/GBVB van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren. Deze maatregelen krijgen uitwerking in de Verordening (EU) nr. 833/2014 van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren.

Omwille van de ernst van de situatie, acht de Raad van de Europese Unie dat bijkomende maatregelen aan de orde zijn. De EU koos voor een verdieping van de lopende sancties in plaats van voor een uitbreiding naar andere sectoren.

Het Besluit 2014/659/GBVB van de Raad van 8 september 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren en anderzijds Verordening (EU) nr. 960/2014 van de Raad van 8 september 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren wijzigen de lopende regelgeving als volgt:

1. Het wapenembargo zoals voorzien in artikel 4 van de Verordening (EU) nr. 833/2014 van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren blijft van kracht.

2. Export van dual use goederen naar een militaire eindgebruiker of met een militair eindgebruik blijven verboden naar Rusland, zoals voorzien in artikel 2 van de Verordening.

3. Het wapenembargo blijft ten slotte ook gevolgen hebben voor de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik die niet op de lijst in bijlage I bij de Dual use Verordening (EG) nr. 428/2009 voorkomen. Ingevolge artikel 4, tweede lid, van de Dual use Verordening is er voor de uitvoer van dergelijk producten naar Rusland nu telkens een vergunning vereist als deze geheel of gedeeltelijk bestemd zijn of kunnen zijn voor militair eindgebruik, i.e. voor een van de volgende activiteiten:

  1. de verwerking in defensiegerelateerde producten;
  2. het gebruik van productie-, test- of onderzoeksapparatuur en onderdelen daarvan, voor de ontwikkeling, de productie of het onderhoud van defensiegerelateerde producten; of
  3. het gebruik van onafgewerkte producten in een fabriek voor de fabricage van defensiegerelateerde producten.

4. Bovenstaand verbod op bepaalde export van dual use goederen wordt door de toevoeging van artikel 2a in Verordening (EU) nr. 833/2014 verder uitgebreid voor export van dual use goederen naar enige persoon, entiteit of lichaam vermeld in Bijlage IV bij Besluit 2014/659/GBVB (zonder dat deze persoon, entiteit of lichaam de eindgebruiker moet zijn). Er zijn twee uitzonderingen op dit verbod voorzien, namelijk wanneer het export van dual goederen betreft voor gebruik in 1) luchtvaart en ruimtevaart, of de daarmee verband houdende technische of financiële bijstand; of 2) het onderhoud en de veiligheid van de bestaande nucleaire capaciteit binnen de EU. Een vereiste bij beide uitzonderingen blijft wel dat het geen militaire eindgebruiker of militair eindgebruik betreft.

Contracten of engagementen die zijn aangegaan voor het ingaan van de sanctie op 12 september 2014 worden niet aangetast door deze uitbreiding.

5. In artikel 3 van de Verordening (EU) nr. 833/2014 stelt de Raad een vergunningsplicht in voor de verkoop, levering, overbrenging of uitvoer van bepaalde technologieën die kunnen worden gebruikt voor de diepzee-exploratie en -productie van olie, de exploratie en de productie van olie in het Arctisch gebied of schalieolieprojecten in Rusland. Een lijst van de geviseerde technologieën werd opgenomen als bijlage II bij de voormelde verordening.

6. Verordening (EU) nr. 960/2014 van 8 september 2014 breidt deze maatregel uit tot een verbod op bepaalde dienstverlening met betrekking tot de hierboven vermelde technologieën. Het betreft: boringen, tests, metingen en afwerking van boorgaten en de levering van gespecialiseerde drijvende installaties. Op dit verbod wordt wel een uitzondering voorzien in geval noodzaak voor de preventie of de beperking van gevolgen van een gebeurtenis die ernstige en aanzienlijke gevolgen voor de gezondheid en de veiligheid van de mens of voor het milieu zou kunnen hebben.

Contracten of engagementen die zijn aangegaan voor het ingaan van de sanctie op 12 september 2014 worden niet aangetast door deze uitbreiding.

7. Artikel 5 van de Verordening (EU) nr. 833/2014 voorziet in financiële maatregelen. Het verbod op het gebruik van de Europese kapitaalmarkt wordt uitgebreid tot Russische staatsbedrijven in de sector van defensie en de petroleumsector, de bedrijven die gevestigd zijn in de EU waarvan de eigendomsrechten voor meer dan 50% in handen zijn van deze entiteiten en de bedrijven die handelen in naam van of op aanwijzing van deze entiteiten. De betrokken entiteiten worden opgenomen in respectievelijk Bijlage V en VI van de Verordening (EU) nr. 960/2014 van 8 september 2014.

De looptijd van de financiële instrumenten die worden uitgesloten wordt teruggebracht van 90 dagen naar 30 dagen indien zij zijn uitgegeven na 12 september 2014.

Gecoördineerde versies van Belsuit 2014/512/GBVB, waarin Besluit 2014/659/GBVB en latere wijzigingen zijn verwerkt; en van Verordening 833/2014, waarin Verordening 960/2014 en latere wijzigingen zijn verwerkt vindt u via de Europese portaalsite "eurlex".

De enige geldige en actuele juridische tekst is elke individuele officiëel publiceerde verordening of besluit. De geconsolideerde versie is niet steeds up-to-date. De links hieronder zijn louter ter informatie:

Besluit 2014/512/GBVB

Verordening 833/2014

 

TOEPASSING VAN WAPENEMBARGO TEGEN RUSLAND OP VUURWAPENS

De EU en haar lidstaten verbieden momenteel de uitvoer van “wapens en daarmee verband houdend materieel van alle typen, daaronder begrepen wapens en munitie, militaire voertuigen en uitrusting, paramilitaire uitrusting, en reserveonderdelen daarvoor” naar Rusland (zie daarvoor Besluit 2014/512/GBVB van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren en opvolgende besluiten).

Dit verbod is zowel van toepassing op definitieve als op tijdelijke uitvoer, ongeacht het doeleinde ervan. Dat betekent dat dus ook tijdelijke uitvoer voor jacht- of sportdoeleinden naar Rusland verboden is, ook al gaat het over de persoonlijke wapens van een EU-onderdaan.

Het verbod geldt wel enkel voor de wapens en andere goederen die geviseerd worden in de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen. Voor vuurwapens is de relevante categorie van die lijst categorie ML1. Deze categorie viseert principieel alle vuurwapens, maar bevat wel een aantal uitzonderingsnoten.

De enige vuurwapens die momenteel tijdelijk dan wel definitief naar Rusland mogen uitgevoerd worden zijn deze die onder een van de deze uitzonderingsnoten van categorie ML1 van de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen vallen.

De belangrijkste uitzondering betreft in die zin wapens met gladde loop die worden gebruikt voor jacht- of sportdoeleinden, weliswaar onder de voorwaarde dat de wapens in kwestie niet speciaal voor militair gebruik ontworpen zijn en ook niet volautomatisch zijn.

Dergelijke wapens mogen dus wel naar Rusland uitgevoerd worden. Daarvoor moet dan bij definitieve uitvoer wel een vergunning aangevraagd worden; bij tijdelijke uitvoer moet een kennisgeving ingediend worden (zie “Uit- en doorvoer naar een land buiten de Europese Unie”). Let op, vergunningsaanvragen voor definitieve uitvoer worden nog getoetst aan de uitvoercriteria van het Wapenhandeldecreet van 15 juni 2012; het feit dat de voormelde vuurwapens buiten het wapenembargo op Rusland vallen betekent in die zin NIET dat de uitvoer automatisch zal worden toegestaan.

Naast een uitvoerverbod geldt er tot slot ook een verbod op de invoer van wapens vanuit Rusland. Dit verbod geldt eveneens enkel voor de wapens en andere goederen die geviseerd worden in de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen.