Wetgeving dual use

Goederen voor tweeërlei gebruik zijn producten, inclusief programmatuur en technologie, die eigenlijk in de civiele industrie worden gebruikt, maar die ook een militaire bestemming kunnen hebben door gebruik van deze goederen in de productie van massavernietigingswapens.

Goederen voor tweeërlei gebruik zijn dus producten die mogelijk ingezet kunnen worden voor de ontwikkeling van kernwapens, chemische en biologische wapens en de raketten waarmee dergelijke massavernietigingswapens naar hun doel worden geleid.

Europese regelgeving

De controle op de handel hiervan wordt geregeld op Europees niveau, met name door de verordening 428/2009. Deze verordening geeft de verschillende verplichtingen weer wanneer je dergelijke producten wil uitvoeren naar een staat die geen lid is van de EU.

Deze Verordening bevat ook een lijst van goederen die als ‘tweeërlei gebruik’ of ‘dual use’ worden gekenmerkt. Deze dual use-lijst wordt jaarlijks geactualiseerd.

Handel tussen EU-lidstaten

Over het algemeen mag je deze dual use-goederen vrij verhandelen binnen de EU, met uitzondering van enkele zeer gevoelige goederen die vermeld worden in Bijlage IV van de verordening. Voor handel van deze zeer gevoelige goederen met een actor in een andere EU-lidstaat zal dan toch een uitvoervergunning aangevraagd moeten worden bij de Dienst Controle Strategische Goederen. De vergunningsplichtige aard van de producten moet wel steeds worden vermeld op alle handelsdocumenten bij overbrenging. Meer informatie vindt u op deze pagina.

Handel met staten buiten de EU

Voor alle handel met niet-EU lidstaten is er sowieso een uitvoer- of doorvoervergunning vereist. Een uitzondering is voorzien voor enkele andere niet-EU lidstaten, het gaat dan om Australië, Canada, Japan, Nieuw Zeeland, Noorwegen, de Verenigde Staten en Zwitserland. Voor handel met deze landen voorziet de Verordening een gemakkelijkere uitvoerprocedure. De reden is dat deze landen zelf over een gekend exportcontrolesysteem beschikken.

De dual use 'catch-all' procedure

Belangrijk is ook om te weten dat de Dienst Controle Strategische Goederen een export onder vergunning kan plaatsen, wanneer een goed niet voorkomt in de bovenvermelde Dual Use-lijst. Dit is de zogenaamde ‘catch-all’ procedure.

Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer het product in kwestie geheel of zelfs maar gedeeltelijk bestemd kan zijn voor gebruik in verband met de ontwikkeling, de productie, de behandeling, de bediening, het onderhoud, de opslag, de opsporing, de herkenning of de verspreiding van chemische, biologische of nucleaire wapens of andere nucleaire explosiemiddelen, of voor de ontwikkeling, de productie, het onderhoud of de opslag van raketten die dergelijke wapens naar hun doel kunnen voeren.

Er zijn ook nog andere redenen waarbij een catch-all procedure kan worden ingeroepen, bijvoorbeeld in het geval er op het land van bestemming een embargo rust, uitgeroepen door de EU, de VN of de OVSE, of wanneer het product in kwestie geheel of gedeeltelijk bestemd is voor militair eindgebruik. Voor meer informatie over deze ‘catch-all’ procedure, consulteer de verordening met betrekking tot artikel 4 of contacteer de Dienst Controle Strategische Goederen.

Vlaamse regelgeving

Het Besluit van de Vlaamse Regering van 14 maart 2014 tot regeling van de uitvoer, doorvoer en overbrenging van producten voor tweeërlei gebruik en het verlenen van technische bijstand (BS, 2 mei 2014) is een verdere uitwerking van Verordening (EG) nr. 428/2009. Het Besluit verduidelijkt wie een vergunning kan aanvragen bij het Vlaams Gewest, regelt de registratieverplichting voor het gebruik van uniale vergunning, bepaalt de geldigheidstermijnen van de verleende vergunning en omschrijft uw rapporteringsverplichtingen.

Het besluit verduidelijkt ook uw verantwoordelijkheden in het licht van een potentiële 'catch-all' procedure en technische bijstand.

Andere handelsbeperkingen

Voor handel met een aantal landen (waaronder Iran) zijn er tevens een aantal handelsrestricties van toepassing. Meer info hierover vind je bij Sancties.